زندگی جانوری:زندگی جانوری در شهرستان بیجار به علت وضع طبیعی و پوشش گیاهی آن به ویژه آب ، ازتنوع خاصی برخوردار است.

انواع جانوران

پستانداران:

(( ورن و می یه )) قوج و میش کوهی:جمعیت قوج ها و میش ها در مدت چند سال گذشته با پیگیری و اجرای برنامه های حفاظتی و کنترل توسط مامورین و مسئولین محیط زیست روبه احیا و زنده شدن نموده و به 500 راس بالغ میگردد.بیشتر تراکم قوچ ها و میش ها در ارتفاعات غربی  منطقه می باشد.که با توجه به کیفیت کیلماتولوژی و توپوگرافی  (( نقشه بردارب و نقشه کشی )) منطقه قوچ ها و میش ها در زمستان به دربند قم چقای و دربند چشمه سنگین متمرکز میشوند.

آهو: در سال 1355 در قسمتهایی از ناحیه ی جیران دوزی ، آهو وجود داشته است ولی در حال حاضر، در این منطفه مشاهده نگردیده و چنین به نظر می آید که نسل آن در این ناحیه منقرض شده است.

(( خی و ))= خوک وحشی یا گراز: در کنار رودخانه قزل اوزن و میان دربند قم چقای زندگی می کند از دیگر پستانداران در این نواحی می توان خرس قهوه ای، روباه، خرگوش (( ژژو ))= جوجه تیغی، گرگ،(( چاله که ))= رودک یا خوکچه، گربه وحشی، راسو، (( کوره موش))= ول معمولی، ول اجتماعی یا موش معمولی،سی چر،کفتار،خفاش،گورکن یا کل دیز، سنجاب،سمور و شغال نام برد

خزندگان

گونه هاب مختلفب از خزندگان در نقاط مختلف منطقه وجود داند که متاسفانه تاکنون بررسی هی دقیقی نسبت به شناسایی گونه های موجود صورت نگرفته است.تنها اقدامات بسیار مختصری که تا کنون در زمینه ی جمع آوری و نمونه گیری از بعضی از خزندگان منطقه انجام گرفته که بر اساس گونه های شناسایی شده عبارتند از: مار افعی ،مار شکاری، یا باز پران(( سجه مار ))= مار سرخ، (( کوره مار )) مارمولک،مار دوسر،مار سیاه،مارمولک سبز،مارمولک معمولی،(( دال که مارانه)) بزمچه یا  آفتاب پرست،سوسمار و لاک پشت

آبزیان

گونه های منطقه محافظت شده ی بیجار کردستان عبارتند از: ماهی سپله،سس ماهی،سفید ماهی،عروس ماهی،ماهی سفید کولی،سیاه ماهی،کپور،زردک،سیاه معمولی،اره ماهی،سگ ماهیو کوسه ماهی که معمولا گوشت سگ ماهی و کوسه ماهس را حلال نمی دانندو نمی خورند.

پرندگان

پرندگان مهاجر و پرندگان بومی

در این مرز و بوم پرندگان متهددی اعم از مهاجر و بومی فراوانی زندگی می کنند. مهمترین و فراوان ترین آنها (( کو ))کبک،کبک چیل،زرده کو (( کرکر))= بلدرچبن،(( که ره واله ))=تیهو،کبوتر چاهی ،کبوتر وحشی،غاز،لک لک،انواع مرغابی از جمله (( مر شله)) مرغ شل،حواصیل،درنا،((زی قاوله))=خروس کوهی،کلاغ فرنگی یا سید یا سبزقبا،(( بوبوکره ))شانه به سر یا هدهد،((دلوجک))=قرقی یا باشه، کرکس یا سرگر یا کچل کرکس، عقاب شاهین،(( دال لش خور))=عقاب دشتی، (( بایه قوش ))=جغد یا بوف،بازشکاری یا شاهین=(( کورکوره ))سینه سیاه،عقاب طلایی،(( گاکوتر))=فاخته،(( ملوب چگ))=گنجشک،(( قلاسیه ))کلاغ سیاه،(( قاژ دنویک قرم ))=زاغ نوک فرمر،یا کریم،هما،غراب،(( قش قره))=زاغ،(( قاسل وانک ))=سار،(( اگر ملوی جگ))=ستگ چشم،پشت سرخ،(( ماسی خور))=ماهی خوار،حواصیل خاکستری،گاوچرانگ یا حواصیل زرد،شبگرد معمولی،(( قازی قلنگ))=لک لک،(( دیم خول دره))=دم جنبانک،(( شوان خه له تنه ))=سنگ چشم پشت بلوطی،قیچی بال=(( شمشیر بال ،چلچله،پرستو)) و....

ماکیان

((بق له مون))=بوقلمون،((مر))=مرغ،((که له شیر))=خروس،((وردک))=اردک

شکارگاه ها

شهرستان بیجار و روستاهای تابعه دارای شکارگاههای فروانی است از جمله پشت دربند،قم چقای،آی قلعه سی صلوات آباد،اغلان میراحمد،چی چک لو،میدان مظفرخان،نعمت آبادعلیا و سفلی.این شکارگاه ها به وسیله اداره ی شکاربانی ومراتع،شبانه روز محافظت می شوند.سرمای شدید زمستان هر ساله تعدادی از حیوانات شکارگاه مذکور را نابود می کند.همچنین از حمله گروهی دیگر طعمه دست انسانهای بی رحم و نیز برخی نیز طعمه ی حیوانات درنده همچمن گرگها می شوند و عدهای هم از گرسنگی و شدت سرما جان خود را از دست میدهند.